โลกใบนี้เปรียบเสมือนโรงละครโรงใหญ่ที่แต่ละคนต่างก็มีบทบาทและมีที่ยืนของตนเอง  แต่ใครจะรู้บ้างว่าในอีกมุมหนึ่งของสังคม ยังมีคนอีกจำนวนมากขาดโอกาสที่ได้แสดงบทบาทของตนในโรงละครแห่งนี้  พวกเขาคือ ผู้ที่มีตัวตนแต่ไม่มีใครมองเห็น ผู้ที่มีเสียงแต่ไม่มีใครได้ยิน เปรียบเหมือนบุคคลผู้ “ไร้ตัวตน” ไม่มีใครรับรู้ถึงการดำรงอยู่ของพวกเขา มีชีวิตอยู่ท่ามกลางควายากลำบาก ถูกกันออกไปจากการรับรู้ของสังคม ทำให้ขาดโอกาสที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตของตนเองและดำรงอยู่บนโลกใบนี้ได้อย่างมีศักดิ์ศรีเท่าเทียมกับคนอื่นๆ ชีวิตของพวกเขาต้องอยู่อย่างโดดเดี่ยวและด้อยโอกาส เสมือนมีกำแพงสูงใหญ่กีดกั้นคนที่อยู่ใต้ฟ้าเดียวกันให้มองไม่เห็นกัน กำแพงที่ว่านั้นก็คือ ความเป็นพลเมืองของรัฐไทยซึ่งเป็นทั้งเหตุและผลของ “ความไร้ตัวตน” ของพวกเขา


ที่มาและความสำคัญของปัญหา
           สาเหตุที่ทำให้คนจำนวนมากมายในแผ่นดินนี้ไม่มีสถานะของความเป็นพลเมืองไทย  เนื่องมาจาก การที่บุคคลเกิดขึ้นมาบนโลกใบนี้โดยไม่มีเอกสารระบุหรือยืนยันการเกิดของตนเอง ซึ่งอาจเป็นเพราะความไม่รู้กฎหมาย หรือ การคมนาคมที่ยากลำบาก อยู่ห่างไกลจากสถานที่ราชการ ทำให้ไม่ได้ไปแจ้งเกิด หรือการที่เอกสารพิสูจน์สถานะบุคคลสูญหาย ทำให้ไม่สามารถพิสูจน์สถานะบุคคลของตนเองได้ สาเหตุดังกล่าวข้างต้นทำให้บุคคลที่ไม่มีเอกสารยืนยันว่าเป็นว่าเขามีตัวตนและเป็นพลเมืองคนหนึ่งของรัฐไทย  ทำต้องตกเป็นคนไร้รัฐและไร้สัญชาติ กลายเป็นบุคคลไร้ตัวตนในทางกฎหมาย ไม่ได้รับสิทธิในฐานะพลเมืองของรัฐและไม่ได้รับการปกป้องค้มครองอย่างที่ควรจะเป็น
          ในความเป็นจริงแล้วบุคคลเหล่านี้ไม่ควรจะเป็นคนไร้รัฐ ไร้สัญชาติ ไร้ตัวตน เนื่องจากบุคคลเหล่านี้เกิดและเติบโตบนผืนแผ่นดินไทย อีกทั้งมีพ่อแม่หรือบรรพบุรุษที่มีสัญชาติไทย  ซึ่งตามสิทธิแล้วเขาเป็นพลเมืองของรัฐไทยมีสัญชาติไทยโดยหลักการเกิด  แต่การไร้ซึ่งหลักฐานในการพิสูจน์สถานะบุคคลจึงทำให้เขาได้รับการปฏิเสธ และถูกผลักไสให้ออกไปจากการโอบอุ้มคุ้มครองจากผืนแผ่นดินเกิด  การมีชีวิตอยู่โดยปราศจาคการคุ้มครองจากรัฐ เปรียบเสมือนชีวิตที่เปล่าเปลือย ไร้เกราะคุ้มกัน และไร้ซึ่งสิทธิ์ทั้งปวงที่พึงมีพึงได้ในฐานะพลเมืองของรัฐ ต้องดำรงชีวิตอยู่ท่ามกลางความหวาดกลัว มีชีวิตที่เต็มไปด้วยความเสี่ยงต่อการถูกกระทำหรือคุกคามในรูปแบบต่างๆ  โดยที่ไม่อาจร้องขอความช่วยเหลือใดๆจากรัฐได้
           เมื่อต้องอยู่ในสถานะของการเป็นคนไร้รัฐหรือไร้สัญชาติ เด็กคือผู้ที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด เพราะเขายังอยู่ในวัยเยาว์ ทำให้อยู่ในภาวะง่ายต่อการถูกกระทำและแสวงประโยชน์โดยมิชอบ อีกทั้งเด็กยังอ่อนด้อยประสบการณ์ ดังนั้นเด็กจึงเป็นวัยที่ควรจะได้รับการปกป้องคุ้มครองให้มีวัยเยาว์ที่สดใสและพร้อมที่จะเติบใหญ่เพื่อสร้างคุณค่าที่ดีต่อสังคม   แต่ในความเป็นจริงมีเด็กๆจำนวนมากไม่มีสถานะบุคคลซึ่งทำให้เขากลายเป็นเด็กไร้รัฐ/ไร้สัญชาติ  สภาพการณ์ดังกล่าวได้บั่นทอนอนาคต ความฝัน และความหวังของเด็กๆให้เป็นจริงได้น้อยลง ทำให้เขาไม่ได้รับการดูแลเอาใจใส่ให้เติบโตเป็นผู้ใหญ่ได้อย่างสมวัย  ภาพเด็กๆถูกละเมิดสิทธิ์ในรูปแบบต่างๆมีให้เห็นได้โดยทั่วไป โดยไร้ซึ่งการปกป้องคุ้มครองจากรัฐ เพียงเพราะเขาไม่สามารถพิสูจน์สถานะความเป็นไทยของเขาได้  การเพิกเฉยต่อความทุกข์ของเด็กเท่ากับเป็นการผลักให้เขาพบกับความยากลำบากของชีวิต ต้องพบกับความหวาดหวั่น หวดกลัว ไม่ได้รับสิทธิทางด้านการศึกษา และสุขภาพอนามัย ขาดโอกาสที่จะเรียนรู้โลกกว้าง ทำให้เขาไม่สามารถเติบโตเป็นใหญ่ที่สร้างคุณค่าที่ดีต่อสังคมได้  ซึ่งท้ายที่สุดแล้วเขาจะกลายเป็นภาระของสังคม
         การที่บุคคลไม่สามารถมีสัญชาติไทยได้ ทั้งๆที่เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่เขาพึงมี ที่จะทำให้เขาอยู่บนโลกนี้ได้อย่างมีศักดิ์ศรีเท่าเทียมกับมนุษย์คนอื่นๆ ทำให้เขาไม่ได้รับสิทธิต่างๆในฐานะพลเมืองของรัฐ ไม่ด้รับการดูแลเอาใจใส่ ไม่สารถเข้าถึงสวัสดิการขั้นพื้นฐานใดๆจากรัฐได้ เช่น การรักษาพยาบาล การศึกษา อีกทั้งยังไม่ได้รับการปกป้องคุ้มครอง  ถูกดูถูกเหยียดหยาม บ้างก็ว่าเป็นคนหลังเขา บ้างก็ว่าเป็นคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยผิดกฎหมายทั้งๆที่เขาเหล่านั้นเป็นคนไทยคหนึ่ง มีชีวิต มีจิตใจ มีความหวัง มีความฝันเหมือนกับคนอื่นๆ แต่สิ่งที่เขาได้รับกลับเป็นคำดูถูกดูแคลน ถูกทำให้เจ็บช้ำน้ำใจ ได้รับความเกลียดชังและถูกทำให้ต่ำต้อยด้อยคุณค่า
        ด้วยความเจริญก้าวหน้าทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี การพิสูจน์สถานะบุคคลจึงสามารถทำได้แม้จะขาดหลักฐานด้านเอกสาร ด้วยการการตรวจDNA เพื่อพิสูจน์ความเป็นสายโลหิตเดียวกันระหว่างบุตรที่ขาดเอกสารหลักฐานยืนยันสถานะบุคคลว่าเป็นพลเมืองไทยกับบิดาหรือมารดาที่มีสัญชาติไทย เพื่อนำไปใช้เป็นหลักฐานประกอบการยื่นคำร้องในการพิสูจน์ความมีสัญชาติไทย

         คุณสมบัติของผู้ที่สามารถใช้ผลการตรวจพิสูจน์ DNA เพื่อเป็นหลักฐานประกอบการยื่นคำร้อง

         เนื่องจากในการตรวจ DNA แต่ละครั้งจำเป็นต้องเสียค่าใช้จ่ายครั้งละไม่ต่ำกว่า2,500บาทต่อหนึ่งคน และยิ่งเป็นการตรวจกับบุคคลที่เป็นพี่น้องค่าใช้จ่ายก็จะเพิ่มขึ้นกว่าหนึ่งเท่าตัว เงินจำนวนนี้สำหรับบางคนอาจเป็นเงินแค่เพียงหยิบมือเดียว แต่ในความเป็นจริงผู้ที่ต้องได้รับการตรวจDNAเพื่อใช้เป็นหลักฐานยื่นเรื่องในการมีสัญชาติไทย ส่วนใหญ่แล้วเป็นผู้ที่มีฐานะทางเศรษฐกิจยากจน ดังนั้นจึงเป็นการยากที่จะมีค่าใช้จ่ายเพียงพอที่จะนำมาใช้ดำเนินการตรวจDNAได้  เมื่อไม่สารถตรวจDNAได้ โอกาสในการได้รับสิทธิ์ในการเป็นพลเมืองในก็หมดลงตามไปด้วยซึ่งทำให้ชีวิตของพวกเขาต้องตกอยู่ในวังวนแห่งความทุกข์ยากต่อไป สูญเสียความมั่นคงแห่งความเป็นมนุษย์ ต้องเผชิญโลกท่ามกลางความขาดแคลนในด้านต่างๆ  อีกทั้งเผชิญชีวิตท่ามกลางความหวาดหวั่น ไร้ที่พึ่งพิงและการปกป้องคุ้มครอง

วัตถุประสงค์
          เพื่อเป็นการลดผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับกลุ่มคนดังกล่าว และเป็นการช่วยเหลือให้เขาเหล่านั้นให้ได้รับสิทธิ์ที่จะมีสถานะบุคคลโดยชอบด้วยกฎหมาย และมีสถานะเป็นพลเมืองของรัฐไทย อันจะนำมาซึ่งได้รับการปกป้องคุ้มครองจากรัฐตามสิทธิพลเมือง มูลนิธิกระจกเงา โครงการพัฒนาสถานภาพและคุ้มครองสิทธิเด็กไร้รัฐและเด็กไร้สัญชาติในประเทศไทย เล็งเห็นถึงปัญหาที่เกิดขึ้นจึงจัดตั้งกองทุนเพื่อการคุ้มครองสิทธิขึ้นเพื่อระดมทุนในการให้ความช่วยเหลือผู้ที่ขาดแคลนเงินทุนทรัพย์ที่จะใช้ในการดำเนินการตรวจ DNA เพื่อที่เขาจะได้รับสิทธิและความเป็นไทยโดยสมบูรณ์ เป็นการสร้างสะพานเชื่อมโยงระหว่างคนไร้รัฐ/ไร้สัญชาติขาดสิทธิ กับสังคมภายนอก อันจะนำมาซึ่งการมองเห็นและปฏิบัติต่อเพื่อนมนุษย์ด้วยบนพื้นฐานของความรักและเอื้ออาทร